เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2569 อาจารย์ ดร.อัครสิทธิ์ บุญส่งแท้ รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ เป็นประธานเปิดโครงการ “การถ่ายทอดเทคโนโลยีเตาชีวมวลแบบหล่อ ผ่านระบบการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างการพึ่งตนเองด้านพลังงานของชุมชนในจังหวัดเชียงใหม่ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569” ณ หอประชุมบ้านนก วิทยาลัยพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยีชุมชนแห่งเอเชีย (adiCET) มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ศูนย์แม่ริม โดยมีคณะครู นักศึกษา ประชาชน และภาคีเครือข่ายจากหน่วยงานภาครัฐและท้องถิ่นเข้าร่วมกิจกรรมอย่างพร้อมเพรียง
โครงการดังกล่าวได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยจากทุนการจัดการความรู้ การวิจัย และถ่ายทอดเพื่อการใช้ประโยชน์ (KM) ของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) โดยดำเนินงานภายใต้ศูนย์ถ่ายทอดและบริการเทคโนโลยีพลังงานชีวภาพและความเป็นกลางทางคาร์บอน (BioC Hub) ซึ่งก่อตั้งและขับเคลื่อนโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชยานนท์ สวัสดีนฤนาท และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุรชัย ณรัฐ จันทร์ศรี เพื่อเป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงงานวิจัย นวัตกรรม และการบริการวิชาการด้านพลังงานสะอาดสู่การใช้ประโยชน์จริงในระดับชุมชน
การดำเนินงานในครั้งนี้มุ่งเน้นการพัฒนาผู้นำการเปลี่ยนแปลง (Change Agents) ทั้งคณะครู นักศึกษา และประชาชนในพื้นที่ ให้มีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะด้านการจัดการพลังงานชีวมวล สามารถนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้และขยายผลสู่ครัวเรือนและชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม อันจะนำไปสู่การพึ่งพาตนเองด้านพลังงาน การลดต้นทุนพลังงาน และการใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นอย่างคุ้มค่า
กิจกรรมภายในโครงการได้รับการออกแบบให้เป็นกระบวนการเรียนรู้แบบบูรณาการ ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ โดยเริ่มจากการบรรยายพิเศษเกี่ยวกับสถานการณ์ปัญหาฝุ่นควันและมลพิษทางอากาศ PM2.5 ในพื้นที่ภาคเหนือ แนวทางการจัดการเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร และบทบาทของพลังงานชีวมวลในการลดการเผาในที่โล่งและสร้างความมั่นคงทางพลังงานให้กับชุมชน
ผู้เข้าร่วมยังได้รับความรู้เกี่ยวกับแนวคิดการพึ่งพาตนเองด้านพลังงาน การสร้างชุมชนคาร์บอนต่ำ และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีพลังงานสะอาดในระดับครัวเรือนและชุมชน รวมถึงการเรียนรู้เกี่ยวกับระบบฐานข้อมูลและสารสนเทศที่ใช้ในการติดตามสถานการณ์คุณภาพอากาศและการจัดการทรัพยากรในพื้นที่
ในช่วงกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ ผู้เข้าร่วมได้ฝึกใช้เครื่องมือวัดคุณภาพอากาศและมลพิษทางอากาศเบื้องต้น เพื่อเรียนรู้การเก็บข้อมูลและการวิเคราะห์สถานการณ์ด้านสิ่งแวดล้อมในชุมชนของตนเอง ตลอดจนได้เรียนรู้หลักการออกแบบและการทำงานของเตาชีวมวลแบบหล่อ ซึ่งเป็นนวัตกรรมที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเผาไหม้ ลดการใช้เชื้อเพลิง และลดการปล่อยมลพิษเมื่อเปรียบเทียบกับเตาแบบดั้งเดิม
นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมยังได้ลงมือปฏิบัติจริงในทุกขั้นตอนของการผลิตเตาชีวมวลแบบหล่อ ตั้งแต่การเตรียมวัสดุ การผสมส่วนประกอบ การขึ้นรูป การประกอบชิ้นส่วน การตรวจสอบคุณภาพ และการทดสอบการใช้งานเตา เพื่อให้สามารถนำองค์ความรู้และทักษะที่ได้รับไปผลิต ใช้งาน หรือถ่ายทอดต่อให้กับสมาชิกในชุมชนได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ
อีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญคือการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างผู้เข้าร่วมและวิทยากร เพื่อร่วมกันวิเคราะห์ศักยภาพของพื้นที่ วางแนวทางการนำเทคโนโลยีเตาชีวมวลไปประยุกต์ใช้ในบริบทของแต่ละชุมชน และสร้างเครือข่าย Change Agent ที่จะทำหน้าที่เป็นแกนนำในการขยายผลองค์ความรู้ด้านพลังงานสะอาดและการจัดการสิ่งแวดล้อมในอนาคต
การดำเนินงานครั้งนี้ได้รับความร่วมมือจากสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดเชียงใหม่ สำนักงานพลังงานจังหวัดเชียงใหม่ และสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำจังหวัดเชียงใหม่ ในการร่วมสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ด้านพลังงานสะอาดและการจัดการสิ่งแวดล้อมในระดับชุมชน พร้อมทั้งสนับสนุนการนำองค์ความรู้ไปต่อยอดสู่การพัฒนาพื้นที่อย่างยั่งยืน
adiCET ยังคงมุ่งมั่นในการนำองค์ความรู้จากงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์จริง (Research to Community) ผ่านการพัฒนาคน พัฒนาเทคโนโลยี และสร้างเครือข่ายความร่วมมือ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และร่วมขับเคลื่อนการพัฒนาชุมชนสู่ความยั่งยืนและความเป็นกลางทางคาร์บอนในอนาคต โดยมุ่งหวังให้ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถเป็นกำลังสำคัญในการถ่ายทอดองค์ความรู้และขยายผลเทคโนโลยีพลังงานสะอาดสู่ชุมชนต่าง ๆ ในจังหวัดเชียงใหม่และพื้นที่ใกล้เคียงต่อไป
รูปภาพกิจกรรม
