SID-CMRU ต่อยอด “ผลิตภัณฑ์ลิปบาล์มจากครั่งธรรมชาติ” เปิดโอกาสสร้างนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ใหม่ และเพิ่มรายได้ให้ชุมชนเมืองปาน

วันที่ 13 ตุลาคม 2569 หน่วยขับเคลื่อนนวัตกรรมเพื่อสังคมมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ (SID-CMRU) ลงพื้นที่ติดตามและประเมินผลการดำเนินงานโครงการ “เนเจอร์เทคลิปบาล์มครั่งลำปาง” ณ วิสาหกิจชุมชนเมืองปาน เนเจอร์ เทค ตำบลเมืองปาน อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง ซึ่งเป็นหนึ่งในผลงานนวัตกรรมเพื่อสังคมที่ได้รับการสนับสนุนประจำปี 2569 โดยมี นางสาวมาลินี มณเฑียรมณีรัตน์ หัวหน้าโครงการ ร่วมนำเสนอความก้าวหน้าของการพัฒนาผลิตภัณฑ์และกระบวนการดำเนินงาน

โครงการเนเจอร์เทคลิปบาล์มครั่งลำปางมีแนวคิดในการนำทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่ม โดยเลือกใช้ “ครั่ง” ซึ่งเป็นทรัพยากรที่มีความเชื่อมโยงกับอัตลักษณ์ของจังหวัดลำปาง มาเป็นวัตถุดิบในการพัฒนาผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางจากธรรมชาติ เพื่อสร้างทางเลือกใหม่ในการใช้ประโยชน์จากวัตถุดิบของชุมชน

การพัฒนานวัตกรรมดังกล่าวให้ความสำคัญกับการนำครั่งตกเกรดมาแปรรูปเป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตภัณฑ์ลิปบาล์ม โดยประยุกต์องค์ความรู้ด้านการสกัดสีธรรมชาติและการพัฒนาสูตรเครื่องสำอาง เพื่อให้สามารถนำทรัพยากรที่มีอยู่ในพื้นที่มาใช้ประโยชน์ในรูปแบบใหม่ และเพิ่มโอกาสในการสร้างมูลค่าให้กับผลผลิตของเกษตรกรและสมาชิกวิสาหกิจชุมชน

จากการดำเนินงานที่ผ่านมา วิสาหกิจชุมชนสามารถพัฒนา ผลิตภัณฑ์ลิปบาล์มต้นแบบจากครั่งธรรมชาติ จำนวน 1 ผลิตภัณฑ์ ใน 3 เฉดสี โดยใช้สีที่สกัดจากครั่งธรรมชาติ และพัฒนาสูตรโดยไม่เติมแอลกอฮอล์และสารสังเคราะห์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติและสร้างความแตกต่างให้กับสินค้า

นอกจากการพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบแล้ว โครงการยังดำเนินกิจกรรมอบรมและถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการแปรรูปครั่งตกเกรดและการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้แก่สมาชิกและเกษตรกรในชุมชน เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้แนวทางการเพิ่มมูลค่าวัตถุดิบ การพัฒนาผลิตภัณฑ์ และการนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้กับทรัพยากรที่มีอยู่ในพื้นที่

กระบวนการดังกล่าวเป็นส่วนสำคัญของการพัฒนานวัตกรรมเพื่อสังคม เนื่องจากไม่ได้มุ่งเพียงการสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ แต่ยังเปิดโอกาสให้คนในชุมชนได้มีส่วนร่วมในการเรียนรู้และพัฒนาทักษะที่เกี่ยวข้องกับการแปรรูปผลิตภัณฑ์ ซึ่งสามารถนำไปต่อยอดเป็นกิจกรรมทางเศรษฐกิจของชุมชนในอนาคต

สำหรับความก้าวหน้าด้านการเตรียมความพร้อมเข้าสู่ตลาด ปัจจุบันโครงการอยู่ระหว่างการจัดเตรียมสถานที่ผลิตและเอกสารประกอบการยื่นขอมาตรฐานสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) รวมถึงการประสานช่องทางการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ เพื่อให้สามารถดำเนินการผลิตและจำหน่ายได้ตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

ในการลงพื้นที่ครั้งนี้ คณะทำงาน SID-CMRU ได้ติดตามผลการพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบและรับฟังความก้าวหน้าของการดำเนินงานจากผู้รับผิดชอบโครงการ ทั้งในด้านกระบวนการผลิต การใช้วัตถุดิบในพื้นที่ การถ่ายทอดองค์ความรู้แก่สมาชิกชุมชน ตลอดจนการเตรียมความพร้อมด้านมาตรฐานผลิตภัณฑ์และการจำหน่าย เพื่อนำข้อมูลมาประกอบการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานตามเป้าหมายของโครงการ

นอกจากนี้ การลงพื้นที่ยังเป็นโอกาสในการรับทราบปัญหาและข้อจำกัดที่เกิดขึ้นระหว่างการพัฒนานวัตกรรม โดยเฉพาะประเด็นด้านการเตรียมความพร้อมสำหรับการผลิตและการนำผลิตภัณฑ์เข้าสู่ตลาด ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในการต่อยอดจากผลิตภัณฑ์ต้นแบบไปสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ ข้อมูลที่ได้รับจะนำไปประกอบการพิจารณาแนวทางสนับสนุนและพัฒนาศักยภาพของผู้ประกอบการให้สอดคล้องกับสถานการณ์และความต้องการของชุมชน

อีกหนึ่งประเด็นสำคัญของการติดตามคือ การประเมินผลกระทบทางสังคมจากการพัฒนานวัตกรรม โดยพิจารณาทั้งการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรท้องถิ่น การสร้างองค์ความรู้และทักษะให้แก่สมาชิกชุมชน ตลอดจนโอกาสในการเพิ่มมูลค่าผลผลิตและสร้างรายได้จากผลิตภัณฑ์ใหม่ เพื่อให้การสนับสนุนนวัตกรรมสามารถเชื่อมโยงกับการพัฒนาเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่ได้อย่างเหมาะสม

โครงการ “เนเจอร์เทคลิปบาล์มครั่งลำปาง” เป็นหนึ่งในผลงานที่ได้รับการสนับสนุนภายใต้การดำเนินงานของหน่วย SID-CMRU มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ร่วมกับ สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA ซึ่งมุ่งส่งเสริมให้ผู้ประกอบการ วิสาหกิจชุมชน และเครือข่ายในพื้นที่สามารถนำองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และแก้ไขปัญหาของชุมชน โดยให้ความสำคัญกับการนำผลงานไปใช้ประโยชน์จริงและการสร้างผลกระทบทางสังคมอย่างต่อเนื่อง

การพัฒนาลิปบาล์มจากครั่งธรรมชาติของวิสาหกิจชุมชนเมืองปาน เนเจอร์ เทค จึงเป็นตัวอย่างของการนำทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาสร้างมูลค่าเพิ่มผ่านกระบวนการพัฒนานวัตกรรม ควบคู่กับการถ่ายทอดองค์ความรู้ให้แก่คนในชุมชน โดยมี SID-CMRU ทำหน้าที่สนับสนุนและติดตามการดำเนินงาน เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความพร้อมสำหรับการใช้ประโยชน์และต่อยอดทางธุรกิจ พร้อมสร้างโอกาสในการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนบนพื้นฐานของทรัพยากรและศักยภาพของพื้นที่ต่อไป

รูปภาพกิจกรรม